JÜRİ RAPORU

İstanbulSMD'nin 2005 yılından bu yana mimarlık öğrencileri arasında düzenlediği, İstanbul'un sorunlu alanları üzerine fikirler üretilmesini amaçlayan S.O.S İstanbul Fikir Projesi Yarışması bu sene konu olarak Üsküdar Meydanı’nı ele almıştır. Yarışmanın temel amacı, kentin öncelikli konuları üzerine düşünmektir. Yarışmaya katılımın önceki yıllara oranla yüksek olduğu söylenebilir. Toplamda 55 adet proje değerlendirilmek üzere yarışma jürisi tarafından incelenmiştir. Ancak özellikle yarışmanın amacı ve konusu bağlamında önerilen projelerin konuyu ele alma biçimleri ve ortaya koydukları çalışmalar ile tatmin edici çalışmalar elde edilemediği görülmüştür. S.O.S İstanbul yarışmasını diğer yarışmalardan ayıran önemli özelliklerinden biri, tarif edilmiş konu üzerinden kent gündeminde önemli yer tutacak meselelere ilişkin mimarlık öğrencileri tarafından söz söyleme ortamı yaratma çabasıdır. Bu anlamda öneri projelerin özellikle gündem ile ve Üsküdar özelinde kent ile ilişki kurma biçimlerinin ve ortaya koydukları önerilerin yeterince derinleşmeyen yüzeysel bazı düzenlemelerden ibaret olması jüri tarafından olumsuz bulunmuş ve bu duruma bir eleştiri getirmek üzere ödül grubuna proje seçmeme kararı alınmıştır. Bu bağlamda kentin önemli mekânları ile ilgili doğrudan mimarları ve tasarımcıları ilgilendiren konular ile ilgili üretmek ve ortaya yenilikçi fikirler getirmek gündelik üretimlerin farklı bir tarafında durmaktadır. Kent hafızasının oluşmasına ve hafızanın yeniden yorumlanmasına katkı sağlayacak çalışmaların teşvik edilmesinin önünü açmak ve güncel konularda yeni fikirlerin üretilmesine katkı sağlamak için S.O.S İstanbul Fikir Proje Yarışması önümüzdeki yıllarda da devam edecektir.

 

GENEL NOTLAR

SOS İstanbul 2017_Üsküdar Meydanı Fikir Projesi yarışması değerlendirme çalışması, 2 Aralık 2017, Cumartesi günü saat 09.00’da jürinin tam katılımıyla başlamıştır.

Teslim sürecinde raportörler tarafından tesbit edilen eksiklere ilişkin aşağıda belirtilen konular değerlendirme öncesinde, jüriye aktarılmıştır:

  • Bir adet projenin paftaları üzerinde proje müelliflerinin isimlerinin yazdığı, ancak değerlendirme öncesi raportörler tarafından isimlerin kapatıldığı;
  • İki adet projede, şartnamede belirtilenin dışında rumuzların tekrarsız rakamlardan oluşmadığı;
  • İki adet projede pafta boyutu olarak şartnamede belirtilen boyut dışına çıkıldığı;

Bu hususlarda eksiklikleri bulunan projeler, gerekli önlemlerin alınması nedeni ile jürinin oybirliği kararıyla değerlendirmeye alınmıştır.

Teslim sonrasında, projelerin asılması aşamasında, her bir projeye bir sıra numarası verilmiştir. Raporda belirtilen numaralar bu sıra no.larını ifade etmektedir. Sıra numaralarının hangi Rumuz numarasına karşılık geldiği, rapor sonunda listelenmiştir.

Sonuç olarak 23 adedi elden, 32 adedi ise posta yolu ile teslim edilen, toplam 55 adet proje değerlendirmeye alınmıştır.

Jüri çalışması, her jüri üyesinin bireysel olarak projeleri incelemesinin ardından toplu değerlendirmelere geçilerek devam etmiştir.

 

  1. ELEME TURU İÇİN GENEL NOTLAR

Teknik yeterlikleri karşıladıkları görüldüğü için tüm projeler birinci eleme turunu geçmiştir.

  1. ELEME TURU İÇİN GENEL NOTLAR

İkinci eleme turunda toplam 55 adet projeden 42 adeti (2, 3, 4, 5, 7, 9, 10, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 23, 24, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 34, 36, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 46, 47, 48, 50, 51, 52, 53, 54, 55 sıra numaralı projeler) aşağıda belirtilen gerekçelerle elenmiştir:

- Üsküdar hakkında gerçekleştirilen analizlerin öneri aşamasına aktarılamamış olması

- Önerilerin Üsküdar’ın genel karakteri ve atmosferiyle beklenen ilişkinin kurulamaması, bağlamsızlık;

- Fikir projesi yarışmasının özgün, kışkırtıcı ve heyecanlandırıcı niteliğinden uzaklaşma;

- Meydan olgusuna eleştirel-yaratıcı bir yaklaşım getirilememesi;

- Ulaşım konusunda getirilen önerilerin meydanla bağlantısındaki eksiklikler;

- Üsküdar kıyısı, deniz ve Üsküdar çarşı bölgesiyle görsel, programatik ilişki ve bütünleşmenin yeterince sağlanamaması, meydan ile ilişki kurmak yerine yeni sınırlar tarif edilmesi;

- Önerilerin kent parçalarına dokunduğu noktalarda aldıkları referansların niteliğindeki ve bu parçalara katkısındaki eksiklikler;

- Meydanın toplanma, karşılaşma nosyonunun yeterince irdelenmemiş olması;

- Yakın ölçekte ve yaya katılımı hakkındaki ilişkilerin yeterince tariflenememiş olması…

 

  1. ELEME TURU İÇİN GENEL NOTLAR

Üçüncü eleme turunda toplam 13 adet (1-6-8-11-12-13-22-25-33-35-37-45-49 sıra numaralı) projeden, 8 adedi (6-8-11-13-35-37-45 sıra numaralı projeler) aşağıda belirtilen gerekçelerle elenmiştir.

1- Takdir edilen analiz aşamasındaki buluntuların öneri aşamasına aktarılamaması eleştirilmiştir. Jenerik gridal düzenleme diline fazlaca bağlılığı ve Üsküdar’ın ayrılmaz bir parçası olarak algılanamaması da olumsuz olarak değerlendirilmiştir. Meydanın denizle daha fazla temas yüzeyi kurması ve Şemsipaşa Cami’nin yakın çevresiyle ilişkisini kuvvetlendirmesi olumlu bulunmuştur. Özellikle önerilen gridal kurguya bağlı olarak, sıklıkla tekrarlanan ortogonal kesişimlerin belirgin mekânsal parçalanmalar getirmesi eleştirilmiştir. Proje, belirtilen gerekçelerle oy çokluğuyla elenmiştir.

6- Hikayesinin kışkırtıcılığı ve açtığı tartışmalar olumlu bulunmakla birlikte, Üsküdar’ı ele alış sebebi anlaşılamayacak derecede bağlamsızlığı (Üsküdar’ı kapsayabilecek anlatının yeterli temsilinin üretilememesi nedeniyle) eleştirilmiştir. Yeraltında genişleme fikrinin geliştirilerek, fragmanlarının oluşturulmasının gerekliliği de işaret edilmiştir. Proje, belirtilen gerekçelerle oy çokluğuyla elenmiştir.

8- Meydanın Üsküdar çarşı bölgesiyle etkileşimini kısıtlayan ve alabileceği tüm referanslara sırtını dönen ters merdiveni, meydan-sahil ilişkisini sınırlayan biçimlenişi eleştirilmiştir. Ulaşım birimlerinde gözlemlenen yapısal niteliğin, meydan kısmında da devam etmesi beklenmiştir. Proje, belirtilen gerekçelerle oy çokluğuyla elenmiştir.

11- Ortaya atılan kavramın Üsküdar’ın özgün değerleriyle bütünleşmesi konusundaki sıkıntıları eleştirilmiştir. Proje, belirtilen gerekçeyle oy birliğiyle elenmiştir.

12- Plan bazında fikir jimnastikleri, iyi tariflenmiş ve iç içe geçmiş alt meydan fikirleri olumlu bulunmuştur. Üst ölçekte beğenilen kararların yapısal ölçekteki yansımaları (denizle ilişkiyi tamamen kesen tekne park alanı ve sekizgen form şeklinde tanımlanmış otobüs terminali önerileri) ise eleştirilmiştir. Hafıza müzesi önerisi olumlu bulunmuş; ancak Şemsipaşa Cami çevresine görsel bakımdan sınır oluşturur biçimde konumlanışı eleştirilmiştir. Proje, belirtilen gerekçelerle oy çokluğuyla ödül grubuna seçilmiştir.

13- Tüm meydanı kaplayan ayrık platformlar yerine, tek bir platformda önerilerin birleştirilmesinin daha güçlü olabileceği değerlendirmesi yapılmıştır. Önerinin kentle bütünleştiği noktalardaki referanslarının ve sağladığı katkının eksikliği ise eleştirilmiştir. Proje, belirtilen gerekçelerle oy birliğiyle elenmiştir.

22- Sahil bandını Üsküdar’a eklemlemesi olumlu bulunurken, trafik yollarının tarifsizliği ve oranları eleştirilmiştir. Öneri, güncel durumun derlenip toparlandığı bir senaryo olarak değerlendirilmiştir. Oluşturduğu meydanın kendi içinde bir dünya tariflemesi takdir edilirken, alana katılımı şekillendiren trafik çözümlemelerinin eksikliği eleştirilmiştir. Proje, belirtilen gerekçelerle oy çokluğuyla ödül grubuna seçilmiştir.

25- Oluşturduğu odaklar, öneri ölçeği ve duyarlı peyzaj yaklaşımı olumlu bulunmuştur. Bahsedilen özelliklerin kışkırtıcı ve çekici biçimde mimari karşılıklarının üretilememiş olması ise eleştirilmiştir. Proje, belirtilen gerekçelerle oy çokluğuyla ödül grubuna seçilmiştir.

33- İncelikli biçimde ele alınan analizleri ve bunların grafik karşılıkları olumlu bulunmuştur. Önerilerin takip edilebilir bir omurgasının bulunmaması ve incelikli biçimde mimari temsili konusundaki eksikliği ise eleştirilmiştir. Proje, belirtilen gerekçelerle oy çokluğuyla ödül grubuna seçilmiştir.

35- Meydan içerisinde alanları alt parçalara ayırma fikri olumlu bulunmuştur. Ulaşıma dair çözümlerinin öneri üzerinde takibinin zorluğu ve işlevlerin sahil bandına adeta rastlantısal dizilimi ise eleştirilmiştir. Proje, belirtilen gerekçelerle oy çokluğuyla elenmiştir.

37- Problem haline getirdiği durumlar olumlu değerlendirilmekle birlikte, kurguladığı hikâyenin ve gelecek projeksiyonunun mekânsal temsillerini üretememesi eleştirilmiştir. Proje, belirtilen gerekçelerle oy birliğiyle elenmiştir.

45- Meydanın denizle daha fazla temas yüzeyi kurması ve Şemsipaşa Camisi’nin yakın çevresiyle ilişkisini kuvvetlendirmesi olumlu bulunmuştur. Meydanlardaki mimari yapılanmaların imgesel referansları ve isimlendirmelerin fazlaca simgesel olması ise eleştirilmiştir. Ulaşım çözümlemeleri ve meydan kullanımlarının tarifsizliği de eleştirilmiştir. Proje, belirtilen gerekçelerle oy çokluğuyla elenmiştir.

49- Sahil kesiminde kent morfolojisiyle bütünleşen uygulamaları ve ulaşıma dair noktaları odak belirleme çabası olumlu bulunmuştur. Fikirlerinin diyagramatik takibi de takdir edilmiştir. Eklenen yapıların kendi içine kapanıklığı, çarşı ve meydanla ilişkisinin eksikliği ise eleştirilmiştir. Proje, belirtilen gerekçelerle oy çokluğuyla ödül grubuna seçilmiştir.

 

ÖDÜL GRUBU İÇİN GENEL NOTLAR

Oturum başlangıcında, tüm önerilerin yarışmanın açılma motivasyonu ve beklentilerini karşılamadığı eleştirisi yapılmıştır. Ödül grubuna kalan projelerin ilk üç dereceye girebilecek niteliği sağlayamaması nedeniyle, 1.’lik, 2.’lik ve 3.’lük ödüllerinin iptali ve kalan 5 projenin eşdeğer mansiyon ödülünü almasına jüri tarafından oybirliğiyle karar verilmiştir.

Belirtilen karar neticesinde SOS İstanbul 2017_Üsküdar Meydanı Fikir Projesi yarışması değerlendirme çalışması, 2 Aralık 2017, Cumartesi günü saat 18.00’de tamamlanmıştır. Numara sırasına göre eşdeğer mansiyon ödülleri:

12- Nurettin Şatır – Ece Çaktı (Yıldız Teknik Üniversitesi, Yıldız Teknik Üniversitesi,)

22- Mehmet Alpkenan Koska – Cem Ozan Çetintaş – Çağlar Ecem Behram (İstanbul Teknik Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Yeditepe Üniversitesi)

25- Gizem Temiz – Hazal Akova (Kültür Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi)

33- Mehmet Kaymaz – Tolga Berker (Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi)

49- Aslıhan Uzulgan (Karadeniz Teknik Üniversitesi)

 

Jüri Üyeleri

Hayriye Sözen, Başkan

Yavuz Selim Sepin

Durmuş Dilekçi

Hakan Demirel

Nurbin Paker

Ervin Garip

Ceyda Özbilen

 

Raportörler

Gülriz Demirer

Erenalp Büyüktopcu

Sıra No Rumuz İmza
1 26931 Kargo Teslim
2 83542 Kargo Teslim
3 25813 Kargo Teslim
4 20731 Elden teslim
5 49713 Elden teslim
6 25845 Elden teslim
7 14739 Elden teslim
8 17268 Elden teslim
9 .05142 Elden teslim
10 36197 Elden teslim
11 39532 Elden teslim
12 18246 Elden teslim
13 13069 Elden teslim
14 25839 Elden teslim
15 72836 Elden teslim
16 .02413 Elden teslim
17 18263 Elden teslim
18 93945 Elden teslim
19 AGORA Elden teslim
20 10736 Elden teslim
21 52916 Elden teslim
22 31074 Elden teslim
23 28734 Elden teslim
24 14173 Elden teslim
25 82036 Elden teslim
26 13571 Elden teslim
27 DUMAN Kargo Teslim
28 94672 Kargo Teslim
29 57816 Kargo Teslim
30 21395 Kargo Teslim
31 58473 Kargo Teslim
32 64173 Kargo Teslim
33 35280 Kargo Teslim
34 54617 Kargo Teslim
35 35412 Kargo Teslim
36 25614 Kargo Teslim
37 60378 Kargo Teslim
38 13295 Kargo Teslim
39 72483 Kargo Teslim
40 15083 Kargo Teslim
41 15739 Kargo Teslim
42 25322 Kargo Teslim
43 17905 Kargo Teslim
44 35209 Kargo Teslim
45 60328 Kargo Teslim
46 17260 Kargo Teslim
47 .01387 Kargo Teslim
48 94628 Kargo Teslim
49 39261 Kargo Teslim
50 60734 Kargo Teslim
51 .03169 Kargo Teslim
52 24790 Kargo Teslim
53 .07361 Kargo Teslim
54 57213 Kargo Teslim
55 23658 Kargo Teslim