01.01.2014

İstanbul Serbest Mimarlar Derneği (İstanbulSMD) tarafından Kalebodur’un katkılarıyla düzenlenen “Mimarlar Bu Ay Neyi Konuşuyor” başlıklı toplantılarının bu ayki konuğu mimar ve sanat eleştirmeni Ali Artun, sanat ve emlak arasında var olan ilginç bağlantıya dikkat çekerek, gayrimenkul yatırımcılarının sanatı bir pazarlama aracı olarak kullanış biçimini anlattı. Artun, sanatın araçsallaştırılmasının sanatın anlamını da değiştirdiğini vurguladı.

Sanat ve emlak ilişkisinin belirginleşmesinin 2. Dünya Savaşı sonrasında New York’ta başladığını ve dönemin ekonomik gelişimi içinde önemli bir yer tutan inşaat ve emlak piyasasının sanatın itici gücü olduğunu anlatan Ali Artun, ancak İstanbul’da bunun tam tersinin yaşandığını ve sanatın emlak piyasasını ve rantını ateşlemek için kullanıldığını örnekleriyle anlattı. Bu bağlamda sanatın ve sanatın sergilenme alanı olan müzeciliğin de artık anlam değiştirdiğini vurgulayan Artun, en uç örnek olarak da Dubai örneğini gösterdi.

Konutların artık ihtiyaç nedeniyle yapılmadığını ve bu yüzden, sadece İstanbul’da 400 bin konut fazlası olduğunu söylen Artun’a göre, sanat, emlak ve AVM’leri birleştiren kavram “lüks”. Öte yandan düşük semtlerin kentsel dönüşümünde de sanatın aracı olarak kullanıldığını anlatan Argun, sanatın kentsel arsa üretiminde bir nevi aracı olarak görüldüğünü söyledi. Artun konuşmasında özel bankacılık ve sanat arasındaki ilişkiye de dikkat çekti ve sanat eserlerinin hisselerinin satılarak bir sanat borsası ve bankacılığı oluşturduğunu açıkladı.

Katılımcıların ilgiyle izlediği mimar ve sanat eleştirmeni Ali Artun, çeşitli galeri ve sergilerde küratörlük, editörlük ve organizatörlük yaptı. Hâlihazırda kültürel eleştiri alanında eserlerin derlendiği “Sanathayat” dizisini yönetiyor ve İstanbul Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sanat Tarihi Programı’nda “Sanat ve İktidar” dersini veriyor. Kendisi aynı zamanda, Ekim 2011 tarihinde internette yayına başlayan e-skop dergisinin kurucusu ve editörü. Ali Artun’un son yayınlanan kitapları: Modernliğin Sınırında, Müze ve Modernlik ve Çağdaş Sanatın Örgütlenmesi: Estetik Modernizmin Tasfiyesi.

Ali Artun, 1972’de Ortadoğu Teknik Üniversitesi Mimarlık Bölümü’nden mezun oldu. Mimarlar Odası’nda bilim ve teknoloji konuları ile mimar ve mühendislerin toplumsal konumları üzerine araştırmalar yürüttü. Fordizmin ve Mühendisin Dönüşümü adlı kitabı yazdı. 1980’den sonra Ankara Çağdaş Sahne Kültür Merkezi’ni yönetti ve burada sanat tarihi, edebiyat ve müzikle ilgili etkinlikler düzenledi. 1984’te Galeri Nev’i kurdu. Galeri’nin Ankara’daki sergilerini düzenledi ve yüzü aşkın Galeri Nev yayınının editörlüğünü yaptı. Galeri sergilerinden başka, Ankara’da Cobra ve 1950-2000, Kopenhag’da Ben Bir Başkası, İstanbul’da Mübin Orhon-Sainsbury Koleksiyonu sergilerini hazırladı. Sanart’ın kuruluşunda ve yönetiminde görev aldı.